Những điều cấm kỵ khi đi du lịch Trung Quốc

Những Điều Cấm Kỵ Khi Đi Du Lịch Trung Quốc Mà Bạn Phải Biết

Trung Quốc là quốc gia sở hữu nền văn hóa lâu đời với hệ thống quy tắc ứng xử và chuẩn mực xã hội được người dân đặc biệt coi trọng. Với một du khách nước ngoài, dù nền văn hóa phương Đông có nhiều nét tương đồng với Việt Nam, vẫn còn không ít khác biệt tinh tế có thể khiến bạn vô tình rơi vào tình huống khó xử nếu không tìm hiểu trước.

Bài viết này sẽ tổng hợp đầy đủ những điều cấm kỵ khi đi du lịch Trung Quốc mà bạn cần nắm rõ trước khi đặt chân đến đất nước tỷ dân, giúp chuyến đi của bạn vừa trọn vẹn vừa thể hiện được sự tôn trọng đối với văn hóa bản địa

1. Cấm kỵ trong giao tiếp và lời nói

Tính cách của người phương Đông nói chung và người Trung Quốc nói riêng thường thiên về sự kín đáo, giữ ý tứ và tôn trọng không gian cá nhân của người khác.

Tránh các chủ đề chính trị nhạy cảm

Đây là điều đầu tiên và quan trọng nhất bạn cần ghi nhớ. Những vấn đề như Đài Loan, Tây Tạng, Hồng Kông, tranh chấp biên giới, lịch sử chiến tranh hay bất kỳ lời chỉ trích nào nhắm đến chính quyền đều được xem là cấm kỵ tuyệt đối. Ngay cả một câu nói đùa tưởng chừng vô hại về những chủ đề này cũng có thể gây ra hậu quả không mong muốn. Lời khuyên là hãy luôn giữ thái độ trung lập và chủ động tránh xa những chủ đề này trong mọi cuộc trò chuyện.

Tránh dùng ngón trỏ chỉ thẳng vào mặt người khác

Trong văn hóa giao tiếp Trung Hoa, hành động dùng duy nhất một ngón tay trỏ chỉ thẳng vào mặt người khác được coi là một hành vi mang tính khiêu khích, chỉ trích, đe dọa hoặc ra lệnh.

Khi muốn chỉ đường, giới thiệu một ai đó hoặc hướng dẫn một vị trí nào đó, bạn nên dùng cả bàn tay hoặc những cử chỉ nhẹ nhàng hơn khi muốn hướng sự chú ý của người khác.

Không để lại tiền Tip (Tiền boa)

Khác hoàn toàn với văn hóa phương Tây, tại Trung Quốc đại lục không hề tồn tại văn hóa đưa tiền tip. Hầu hết các nhà hàng, khách sạn và tài xế taxi đều đã tính trọn gói chi phí dịch vụ vào hóa đơn hoặc cước phí niêm yết.

Nếu bạn cố tình để lại tiền boa trên bàn ăn hoặc trên xe, người phục vụ có thể cảm thấy bối rối vì nghĩ rằng bạn để quên tiền thừa và sẽ chạy theo trả lại. Trong một số trường hợp, người lớn tuổi có thể cảm thấy tự ái vì cho rằng bạn đang thương hại hoặc đánh giá thấp thu nhập chính đáng của họ.

Cách ứng xử với người lớn tuổi

Người cao tuổi có vị thế đặc biệt trong xã hội Trung Quốc. Khi giao tiếp với họ, bạn nên thể hiện sự kính trọng bằng cách gật đầu hoặc khẽ cúi chào, thay vì những hành động thân mật như khoác vai hay vỗ lưng.

2. Những điều cấm kỵ trên bàn ăn của người Trung Quốc

Ẩm thực là một trong những nét văn hóa đặc sắc nhất của Trung Hoa. Tuy nhiên, bàn tiệc cũng là nơi thể hiện rõ nhất gia phong, phép tắc và sự tôn trọng đối với người cùng dùng bữa.

Tuyệt đối không cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm

Đây là điều cấm kỵ tối thượng mà bất kỳ du khách nào cũng phải ghi nhớ. Hành động cắm đôi đũa thẳng đứng vào giữa bát cơm trông y hệt như việc cắm nhang vào bát hương của người đã khuất trong các nghi lễ tang ma hoặc cúng tế vong linh.

Hành vi này được xem là điềm gở cực nặng, mang hàm ý trù ẻo cái chết hoặc xúc phạm gia chủ và những người ngồi cùng bàn. Khi muốn đặt đũa xuống để nói chuyện hoặc uống nước, bạn hãy gác đũa ngay ngắn lên chiếc gác đũa chuyên dụng hoặc đặt ngang trên miệng bát.

Không dùng đũa gõ vào thành bát, đĩa

Trong tiềm thức dân gian của người Trung Quốc, hành động cầm đũa gõ lách cách vào bát đĩa chỉ dành cho hai đối tượng: những người hành khất ăn xin ngoài đường phố để thu hút sự chú ý của người qua đường, hoặc người nuôi gia súc gõ máng để gọi vật nuôi đến ăn.

Nếu bạn vô tình gõ đũa vào bát, người đối diện sẽ cảm thấy bạn đang ám chỉ sự nghèo khó, xui xẻo hoặc coi thường bữa ăn mà họ đã chuẩn bị thấu đáo.

3. Cấm kỵ về văn hóa tặng quà

Nếu bạn có dịp thăm người thân, bạn bè hoặc đối tác làm ăn tại Trung Quốc trong chuyến du lịch, việc lựa chọn quà tặng cần phải được cân nhắc vô cùng kỹ lưỡng để tránh “phạm húy”.

Những món quà tuyệt đối KHÔNG NÊN tặng

• Đồng hồ đeo tay hoặc đồng hồ để bàn: Cụm từ “tặng đồng hồ” trong tiếng Hán là sòng zhōng (送钟), đồng âm hoàn toàn với từ sòng zhōng (送终) mang nghĩa là “tiễn đưa người chết/ lo hậu sự”. Tặng đồng hồ cho người khác giống như một lời ngầm ám chỉ rằng thời gian sống của họ sắp hết.
• Chiếc ô (dù): Từ “cái ô” phát âm là sǎn (伞), đồng âm với từ sǎn (散) có nghĩa là chia lìa, tan vỡ hoặc ly tán. Tặng ô cho người yêu hay bạn bè bị coi là điềm báo cho sự rạn nứt của mối quan hệ.
• Dao, kéo hoặc các vật sắc nhọn: Tượng trưng cho việc “cắt đứt” tình cảm, đoạn tuyệt giao hảo giữa hai bên.
• Khăn tay: Khăn tay thường gắn liền với hình ảnh lau nước mắt trong đám tang hoặc những cuộc chia ly đau thương. Tặng khăn tay đồng nghĩa với việc mang lại nỗi buồn và nước mắt cho người nhận.
• Quả lê: Khi ăn trái cây, tuyệt đối không nên chia đôi một quả lê (fēn lí – 分梨), vì nó phát âm giống hệt từ chia ly (fēn lí – 分离).

Ngoài ra khi tặng quà cần tránh tặng theo bộ 4 món vì số 4 (四 – sì) phát âm gần giống chữ “tử” (死 – sǐ) nghĩa là chết. Thay vào đó, nên ưu tiên chọn số lượng 6 hoặc 8 – những con số tượng trưng cho tài lộc và may mắn trong văn hóa Trung Hoa.

Một lưu ý thú vị khác: bút mực đỏ theo quan niệm truyền thống chỉ được dùng để viết tên người đã khuất trên bia mộ, vì vậy tuyệt đối không nên dùng bút đỏ viết tên người còn sống, kể cả khi ký tặng thiệp hay sổ lưu niệm.

4. Cấm kỵ về màu sắc và con số

• Màu đỏ: tượng trưng cho may mắn, hạnh phúc, thường xuất hiện trong các dịp lễ Tết 0 nhưng lại không phù hợp khi dùng để viết tên người (như đã đề cập ở trên).
• Màu trắng, đen: thường gắn liền với tang lễ, nên hạn chế sử dụng làm trang phục hoặc trang trí trong các dịp vui, lễ mừng.
• Số 4: bị xem là con số xui xẻo nhất vì đồng âm với “chết” – cần tránh khi chọn số phòng khách sạn, số lượng quà tặng hay các con số quan trọng khác nếu có thể.
• Số 6, 8: là những con số được yêu thích nhất, tượng trưng cho sự thuận lợi, phát tài, phát lộc.

5. Quy định cấm kỵ tại các địa điểm tham quan đền, chùa

Các điểm tham quan tâm linh là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Trung Quốc, nhưng đây cũng là nơi đòi hỏi sự tôn trọng đặc biệt:

• Trang phục kín đáo, lịch sự: tránh mặc quần áo hở hang, váy ngắn, áo ba lỗ hay dép lê khi vào khu vực điện thờ chính.
• Giữ thái độ trang nghiêm: không cười đùa ồn ào, nói chuyện lớn tiếng trong không gian thờ tự.
• Không chỉ trỏ vào tượng thờ hay các vật phẩm cúng lễ bằng ngón tay, đặc biệt là ngón cái.
• Không tùy tiện chạm vào lễ vật: bát hương, hoa quả, lư đồng trên bàn thờ là các vật phẩm nghi lễ, không phải đồ trang trí – tuyệt đối không di chuyển hay sắp xếp lại.

• Xin phép trước khi chụp ảnh: nhiều khu vực trong chùa, đặc biệt là nơi thờ tự chính hoặc khu vực sinh hoạt của các nhà sư, không cho phép chụp ảnh. Hãy quan sát biển báo hoặc hỏi trước để tránh vi phạm.
• Không giẫm lên bậu cửa khi bước vào chính điện – đây là hành động được xem là bất kính trong nhiều ngôi chùa, đền cổ.
• Nghiêm cấm vẽ bậy, khắc tên lên di tích lịch sử: Bất kỳ hành vi vẽ bậy, phá hoại cảnh quan nào cũng sẽ bị xử phạt hành chính rất nặng, bồi thường chi phí phục dựng và bị đưa ngay vào “danh sách đen” cấm nhập cảnh.

6. Những lưu ý về pháp luật cần đặc biệt cẩn trọng

Bên cạnh các cấm kỵ về văn hóa, có một số vấn đề liên quan đến pháp luật mà du khách tuyệt đối không được xem nhẹ khi ở Trung Quốc:

• Tuyệt đối tránh xa ma túy dưới mọi hình thức – pháp luật Trung Quốc có chế tài cực kỳ nghiêm khắc đối với các hành vi liên quan đến chất cấm.
• Thận trọng khi mang theo hoặc phát tán các tài liệu liên quan đến tôn giáo, chính trị nhạy cảm.
• Việc sử dụng VPN để truy cập các nền tảng bị chặn cần được cân nhắc kỹ, vì quy định quản lý internet tại Trung Quốc khá chặt chẽ.
• Luôn giữ gìn hộ chiếu và giấy tờ tùy thân cẩn thận, tránh làm mất trong suốt hành trình vì thủ tục cấp lại tại nước ngoài khá phức tạp và mất thời gian.
• Cấm mang thực phẩm tươi sống qua cửa khẩu. Nếu bị máy quét phát hiện, toàn bộ số hàng hóa này sẽ bị tịch thu tiêu hủy và bạn có thể bị lập biên bản xử phạt.

Nắm rõ những điều cấm kỵ khi đi du lịch Trung Quốc không chỉ giúp bạn tránh những tình huống khó xử không đáng có mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với văn hóa và con người bản địa – điều sẽ giúp chuyến đi của bạn trở nên trọn vẹn và đáng nhớ hơn rất nhiều.

Những câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Người Trung Quốc có kiêng mở quà trước mặt người tặng không?

Có. Việc mở quà ngay lập tức bị coi là hành vi tò mò, háo hức quá mức về giá trị vật chất và thiếu tinh tế.

2. Tại sao các khách sạn Trung Quốc thường không có phòng tầng 4 hoặc tầng 14?

Bởi vì trong tiếng Hán, số 4 (sì) phát âm gần giống chữ Tử (sǐ – cái chết), còn số 14 (shísì) phát âm nghe như “thực tử” (chắc chắn chết). Để tránh tâm lý hoang mang, bất an cho khách lưu trú và chủ đầu tư, hầu hết các thang máy tại khách sạn và tòa nhà cao tầng đều thay thế tầng 4 bằng 3A, tầng 14 bằng 13A hoặc bỏ qua các số này.

3. Du lịch Trung Quốc cấm mang gì?

Khi du lịch Trung Quốc, cấm mang theo vũ khí, ma túy, tài liệu chính trị nhạy cảm, động thực vật tươi sống, các sản phẩm từ thịt và sữa, cùng sạc dự phòng không rõ nguồn gốc hoặc không có chứng nhận 3C để tránh bị tịch thu hoặc xử phạt

4. Đạo gì ở Trung Quốc bị cấm?

Tại Trung Quốc, các tà giáo (xiéjiào) và các tổ chức tôn giáo hoạt động ngoài sự kiểm soát của nhà nước bị cấm hoàn toàn.